• Startdatum:
  • 30 oktober 2019
  • Cursusduur:
  • 8 dagen
  • Rechtsgebied:
  • Bestuurs(proces)recht, Burgerlijk(proces)recht, Europees recht, Financieel recht, Internationaal Publiekrecht, Straf(proces)recht, Vreemdelingenrecht
  • Soort:
  • Leerlijn
  • Accreditaties
  • NOVA:
  • 48

Een leergang over het jihadistische terrorisme en contraterrorisme vanuit minstens drie perspectieven: de ideologische grondslag van het jihadisme, de juridische aspecten van de strijd tegen het terrorisme en terrorisme in de context van de internationale betrekkingen en internationaal recht. Verschillende internationale en nationale dillema’s zoals de mensenrechten versus veiligheid, strafrecht versus inlichtingenwerk, Realpolitik versus mensenrechten politiek, religie versus secularisme worden behandeld.

De terroristische dreiging na de val van het kalifaat is een centraal thema in deze leergang. Ideologie van het terrorisme, het mondiale aspect ervan en de juridische strijd tegen het terrorisme in Nederland, de verschijningsvormen van terrorisme en radicalisering, en de strijd ertegen in nationale en internationale context zijn de onderwerpen die o.a. in deze leergang zullen worden besproken. In de voorbije maanden werden talloze terroristische aanslagen gepleegd in verschillende landen. Ook Europa wordt in toenemende mate geconfronteerd met de terroristische dreiging. De Universiteit Leiden beschikt over juridische, criminologische expertise, en expertise met betrekkingen (ook het internationaal recht) tot de ideologie van het jihadisme.

In deze leergang zal onder leiding van prof. dr. Afshin Ellian aan de hand van 8 bijeenkomsten (van elk 6 uur) de vraag worden beantwoord wat de ideologische grondslag van het islamitische terrorisme is. Daarnaast zal het effect daarvan op de internationale betrekkingen en de regionale verhoudingen aan de orde komen. Ten slotte zal er een aantal belangrijke strafrechtelijke uitspraken omtrent het terrorisme in Nederland worden behandeld. 

De leergang zal worden afgesloten met het schrijven van een paper over een onderwerp of de onderwerpen die tijdens de leergang aan bod zijn gekomen.
Tot slot ontvangt men een diploma en certificaat tijdens de diploma-uitreiking en een feestelijke borrel.

Leerdoelen:

  • Begrijpen van ideologische aspecten van het terrorisme;
  • Analyseren van jihadistisch politieke taal;
  • De effectiviteit van het contraterrorisme beleid in te schatten;
  • Herkennen van de juridisch aspecten van contraterrorisme;
  • Het maken van een risicoanalyse;
  • Herkennen van de strafrechtelijke aspecten van terrorisme

Deze en meerdere aspecten zullen we gedurende acht bijeenkomsten intensief behandelen. In de eerste bijeenkomst trachten wij de essentie van het begrip terrorisme te ontvouwen: wat maakt dat een ‘mass shooting’ niet als een terreurdaad wordt ervaren, maar een individuele aanslag met een ideologisch motief wel als een ernstige terreurdaad wordt beschouwd. Dit zullen we langs de historische ontwikkelingen uiteenzetten. Daardoor zijn de deelnemers in staat om een terroristische daad in juridische en politieke termen te kunnen herkennen. Terrorisme zal worden geïntroduceerd als een politieke strijdmethode. De terreurdaden worden aanvankelijk als een politieke strategie ingezet in de strijd tegen de politieke vijand, maar niet zelden verandert het terrorisme als strategie in een ultiem doel: terreur als instrument en als doel.

In de verschillende weken wordt de ideologie van het hedendaagse terrorisme besproken. Dit gebeurt in uiteenlopende maar samenhangende kaders: de ideologie als zodanig, de verspreiding daarvan in Europa en kwetsbaarheid of ontvankelijkheid van sommige mensen voor deze ideologie en de gevolgen daarvan. We zullen ons dus in verschillende weken focussen op het fenomeen jihadisme en ontwikkeling van het islamisme in de moderne tijd. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het salafisme – een ideologie die ook in Nederland aanhang vindt. Dit stelt de deelnemers in staat om een onderscheid te kunnen maken tussen de gewone religieuze uitingen en de staatsgevaarlijke, of strafbare uitingen dan wel handelingen.

De strijd tegen het terrorisme zullen we vanuit het Europese en Amerikaanse perspectief analyseren. Daarbij gaan we verschillende gevallen bespreken en de manier waarop de democratische staten het aanpakken. Hier zullen we kritisch kijken naar de effectiviteit van inlichtingen, bestuurlijke en justitiële aanpak van het terrorisme. We zullen ons daarbij op staatsrapporten, officiële cijfers en wetenschappelijke publicaties baseren. Tevens stelt de combinatie van ideologie en contraterrorisme de deelnemers in staat om een risico-dreigingsanalyse te kunnen maken voor een bepaald geval. Dit fenomeen zou veelvoudig aan de orde komen.

Het hedendaagse terrorisme raakt fundamentele elementen van onze samenleving. Daarom zullen we niet alleen strafrechtelijke aanpak maar ook de bestuurlijke aanpak diepgaand beschouwen. Het wettelijke systeem en de rechterlijke uitspraken zijn daarbij onmisbaar. Ook voorbeelden uit andere landen zullen aan de orde komen. Tevens zullen we aandacht besteden aan de Europese aanpak: inlichtingen en politiesamenwerking in Europa. Operationele aspecten zoals het onderscheid tussen inlichtingenwerk en opsporing zullen een prominente rol innemen in dit geheel.

Onze multiculturele samenleving is zeer kwetsbaar voor radicalisering en jihadisme. Dit kan tot ongewenste of ongewenst maatschappelijke reacties leiden. Daarbij komen de thema’s zoals migratie en integratie veelvoudig aan de orde. De invloed van terrorisme op de werking grondrechten staat daarbij centraal. Terrorisme kan zorgen voor botsing tussen grondrechten, zoals bijvoorbeeld tussen vrijheid van meningsuiting en het gelijkheidsbeginsel. Tevens komen hier diverse voorbeelden van radicalisering en deradicalisering aan de orde. 

De kracht en bijzonderheid van deze leergang in Leiden liggen besloten in een unieke combinatie van expertise op drie gebieden: recht (in het bijzonder strafrecht), politiek en geopolitiek en de religie, in de in dit geval radicale verschijning van de islam.

Het leereffect is er niet alleen tijdens de onderwijsuren. Elke week zal er met de gehele groep na afloop van de cursusdag worden gedineerd bij onder meer restaurant Het Prentenkabinet of restaurant De Klok, waardoor de deelnemers elkaar goed leren kennen en is het erg interessant om met mensen in verschillende functies van gedachten te kunnen wisselen.

De leergang is zeer interdisciplinair van aard en richt zich op deelnemers vanuit lokale overheden (zoals veiligheidsfunctionarissen), ministeries, advocatuur, marechaussee en politie, banken en verzekeraars. 

Review - Prof. Ellian en oud-deelnemer mr. Wilma Verbruggen vertellen u in deze video meer over de opleiding.

Doelgroep:

Advocaten, rechters, officieren van justitie, juristen, ambtenaren, militairen, politiefunctionarissen, inlichtingendiensten, veiligheidsfunctionarissen van gemeentes, bedrijfsleven zoals banken en verzekeraars, en overige geïnteresseerden.

Onder leiding van prof. dr. Afshin Ellian zullen diverse gerenommeerde gastsprekers de volgende bijeenkomsten verzorgen:

Bijeenkomst 1 – Recht en politiek: terrorisme en radicalisering
Woensdag 30 oktober 2019

Sprekers:
Mr. Ard van der Steur, oud-minister van Justitie en Veiligheid

Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Deze week zal worden besproken wat terrorisme precies inhoudt. Terrorisme zal worden geïntroduceerd als een politieke strijdmethode. De terreurdaden worden aanvankelijk als een politieke strategie ingezet in de strijd tegen de politieke vijand, maar niet zelden verandert het terrorisme als strategie in een ultiem doel: terreur als instrument en als doel. Tijdens deze bijeenkomst zal de nadruk liggen op het terrorisme in de twintigste eeuw, zoals geweld van linkse terreurgroepen. In dit verband zal het onderscheid tussen het klassieke terrorisme en het hedendaagse, oftewel catastrofale, terrorisme worden toegelicht. De begrippen ‘revolutie’ en ‘opstand’ zullen centraal staan en er zal ook aandacht worden besteed aan de zogeheten ‘partizanenoorlog’ in relatie tot terrorisme.

Programma:

13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: Opening door prof. dr. Joanne van der Leun                                     
14.30 uur: Gastcollege mr. Ard van der Steur
15.30 uur: Pauze
15.45 uur: Introductie en college prof. dr. Afshin Ellian
(twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20:30 uur: Diner

 

Bijeenkomst 2 – Islam: een historisch overzicht over de sharia en islamitische staatsvorming
Woensdag 6 november 2019

Spreker:
Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Deze week zal de historische vorming van de islam worden besproken. Er zal een overzicht worden gegeven van de belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van de islam, waarbij in het bijzonder het wordingsproces van de islam onder de loep zal worden genomen. We zullen ons focussen op de verschillende verschijningsvormen van de islam, waarbij de juridische en politieke verschijningsvorm nadrukkelijk zal worden besproken. Daarnaast zullen de sharia en islamitische staatsvorming worden toegelicht.

Programma:

13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian                                                           
(drie keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur: Diner

 

Bijeenkomst 3 – Terrorisme en internationale betrekkingen: oorlog tegen non-statelijke actors
Woensdag 13 november 2019

Sprekers:
Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Dick Berlijn, voormalig Commandant der Strijdkrachten

Programma:

13.30 uur: Inloop mnet koffie en thee
14.00 uur: Gastcollege Dick Berlijn
15.00 uur: Pauze
15.15 uur: College prof. dr. A. Ellian                                                                 
(twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur: Diner

 

Bijeenkomst 4 – Jihadisme: de ideologie van het islamitisch terrorisme
Woensdag 20 november 2019

Sprekers:
Jason Walters, Freelance Consultant

Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Deze week wordt het fenomeen jihadisme besproken en toegelicht. We focussen ons op de ideologie van het islamisme in de moderne tijd. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het salafisme – een ideologie die ook in Nederland aanhang vindt. Daarnaast zal het sjiitische revolutionaire denken van Khomeini aan de orde komen.

Verder zal een deel van de cursus deze week bestaan uit een minisymposium, georganiseerd door de deelnemers. Hierbij is een actieve bijdrage vereist. Er zal later worden toegelicht wat exact van u wordt verlangd.

Programma:

13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian                                                              
15.00 uur: Pauze
15.15 uur: Gastcollege Jason Walters
16.45 uur: Minisymposium
(twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur: Diner

 

Bijeenkomst 5 – Juridische kaders rond terrorismebestrijding: nationale en internationale wetgeving
Woensdag 27 november 2019

Sprekers:
Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Prof. dr. Cyrille Fijnaut, Emeritus hoogleraar Tilburg Law School, Department of Criminal Law, Universiteit Tilburg

Deze week zal een aantal rechterlijke uitspraken omtrent terrorisme worden besproken. Hierdoor is het is de bedoeling dat duidelijk zal worden hoe de wetgeving rondom terrorisme in Nederland wordt toegepast in concrete gevallen. Uitspraken in de zaken Hofstadgroep, Piranha en Context zullen hiervoor ter illustratie dienen.

Programma:

13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
15.00 uur: Pauze
15.15 uur: Gastcollege prof. dr. Cyrille Fijnaut                                                           
16.45 uur: Pauze
17.00 uur: Minisymposium
(één keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur: Diner

 

Bijeenkomst 6 – Jurisprudentie en strafrechtelijke vervolging van terreurverdachten
Woensdag 4 december 2019

Sprekers:
Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Mr. Bart den Hartigh, antiterrorisme-Officier van Justitie

Prof. dr. Cyrille Fijnaut, Emeritus hoogleraar Tilburg Law School, Department of Criminal Law, Universiteit Tilburg

Terrorismebestrijding is sinds de aanslagen van 11 september 2001 een belangrijk thema geworden. In dit kader is zowel op nationaal als internationaal niveau wetgeving tot stand gekomen. Deze week zal worden ingegaan op het juridisch kader dat op deze manier gevormd is. We zullen de wetgeving zelf, maar ook de totstandkoming en de uitwerking hiervan in de praktijk bespreken. We focussen ons hierbij niet alleen op het nationale recht, maar ook op internationale en Europese wetgeving. Hierbij zal ook de internationale samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding tot stand komen.

Programma:

13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
15.15 uur: Pauze
15.30 uur: College Bart den Hartigh
16.30 uur: Pauze
16.45 uur: College prof. dr. Cyrille Fijnaut                                                           
(één keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur: Diner

 

Bijeenkomst 7 – Multiculturele samenleving: de brede maatschappelijke en bestuursrechtelijke aanpak van het terrorisme
Woensdag 11 december 2019

Sprekers:
Mr. Pieter-Jaap Aalbersberg, de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding

Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Programma:

13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College mr. Pieter-Jaap Aalbersberg                                                   
15.15 uur: Pauze
15.30 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
(twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur: Diner

 

Bijeenkomst 8 – Grondrechten in het tijdperk van terrorisme
Woensdag 18 december 2019

Minisymposium

Sprekers:
Prof. dr. Afshin Ellian, Wetenschappelijk Directeur Instituut Metajuridica en hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Prof. dr. Paul Cliteur, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Deze week staat de invloed van terrorisme op de werking grondrechten centraal. Terrorisme kan zorgen voor botsing tussen grondrechten, zoals bijvoorbeeld tussen vrijheid van meningsuiting en het gelijkheidsbeginsel. Deze botsing leidt bijvoorbeeld tot heroverweging van anti-discriminatiewetgeving, hetgeen zal worden toegelicht. Verder zullen de processen Wilders I en II worden besproken. Tenslotte zal aandacht worden besteed aan strategieën voor deradicalisering.

Deze week zal eveneens van de deelnemers worden verlangd dat zij een mini-symposium voorbereiden, dit zal later worden toegelicht.

Programma:

13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian                                                                
(twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
17.30 uur: College prof. dr. Paul Cliteur
17.15 uur: Pauze
18.30 uur: Minisymposium deelnemers
20.00 uur: Afsluiting
20.30 uur: Diner

 

Cursusleider
prof. dr. A. Ellian
...
Docent
P.J. Aalbersberg
...
Docent
mr. D.L. Berlijn
...
Docent
prof. dr. P.B. Cliteur
...
Docent
prof. dr. A. Ellian
...
Docent
prof. dr. C.J.C.F. Fijnaut
...
Docent
mr. drs. B. den Hartigh
...
Docent
mr. G.A. van der Steur
...
Docent
J. Walters
...
Oude Sterrewacht

Sterrenwachtlaan 11, 2311 GW LEIDEN


€ 3150,= (vrij van btw) inclusief consumpties, versnaperingen, diners en digitaal cursusmateriaal.

Voor full-time leden van de rechterlijke macht en openbaar ministerie geldt een '2-voor-1 prijs' (alumni-korting niet van toepassing).
Gelieve voor meer informatie hierover een e-mail te sturen naar Juridisch PAO Universiteit Leiden.