NVC congres 2026

Het jaarlijkse congres van de Nederlandse Vereniging voor Criminologie vindt plaats op donderdag 11 en vrijdag 12 juni 2026 in het Kamerlingh Onnesgebouw te Leiden.

Thema: Criminologie & Kunst: Misdaad in woord, beeld en beweging. 

Criminaliteit fascineert en inspireert. Essayist Thomas de Quincey stelde in 1827 satirisch dat moord als een van de fijne kunsten zou kunnen worden beschouwd, daar moord een zekere esthetische waarde zou hebben; de ene moord is tenslotte de andere niet. Legio voorbeelden zijn te bedenken van misdaad als inspiratie voor de kunsten, van het schilderij ‘De Lijken van de Gebroeders De Witt’ (ca. 1672-1675)  tot Bob Dylan’s ‘Hurricane’, en van drillrap tot ‘cosy crime’ tv-series en boeken met voortdurende populariteit op BookTok.

Hoewel misdaad kortom een inspiratiebron is (geweest) voor veel kunstzinnige uitingen, zijn op hun beurt bepaalde creatieve gedragingen zelf gecriminaliseerd. Deze criminalisering kan gebaseerd zijn op de vorm. De werken van Banksy, guerilla art, zijn daar bij uitstek een voorbeeld van, maar wat maken we van de ‘Billie Proper’-tags in en rondom Den Haag? Andere werken zijn gecriminaliseerd omwille van de inhoud: denk bijvoorbeeld aan vervalsingen of het verbieden van specifieke boeken.

Daarentegen kan kunst ook worden ingezet ter preventie of interventie van criminaliteit, bijvoorbeeld in het gevangeniswezen. Schilderen, theater en muziek worden ingezet als rehabilitatie-instrument, en ook restorative justice-projecten maken soms gebruik van kunst om dialoog mogelijk te maken. En ook in bredere socio-politieke context kan kunst impact hebben op het veiligheidsdomein: denk bijvoorbeeld aan architectuur en kleding (uniforms) die wordt ingezet om machtsrelaties uit te drukken en te legitimeren.

Voor criminologen kan kunst tot slot niet alleen worden gezien als onderzoeksobject, maar ook worden ingezet  als onderzoeksmethode of om over criminologisch onderzoek te communiceren, bijvoorbeeld door het schrijven van poëzie over slachtoffer- en daderervaringen, het gebruik van foto's om een verhaal los te maken, of het creëren van filmmateriaal.

Hoog tijd dus om eens een spotlight te zetten op de verschillende raakvlakken tussen criminaliteit(sbeleid) en kunst.

Doelgroep