Vraag en antwoord met mr. dr. J.A. (Arnaud) Booij, advocaat & belastingkundige tevens docent belastingrecht aan de Universiteit Leiden, rechter-plv. bij de Rechtbank ’s-Gravenhage, over het managen van integriteitsrisico’s bij trustkantoren, wat er misgaat en hoe het beter kan. 

Waar gaat het mis bij het managen van integriteitsrisico’s bij trustkantoren?

'Uitzonderingen daargelaten, geloof ik niet dat het echt misgaat bij het managen van integriteitsrisico's, maar dat het wel (veel) beter kan. Het gaat erom dat men op een systematische wijze integriteitsrisico's probeert te ontdekken en te ondervangen. Integriteitsrisico's zijn de risico's die in een structuur niet aan wet- of regelgeving wordt voldaan (in Nederland of het buitenland) of dat hetgeen gebeurt ingaat tegen hetgeen in maatschappelijk verkeer betamelijk is. Het eerste gedeelte is (in theorie) meetbaar, het tweede gedeelte vereist dat het trustkantoor een beeld heeft van hetgeen in maatschappelijk verkeer betamelijk is en een goede sociaal-maatschappelijke antenne heeft.' 

Wat is het belang voor de trustsector dat trustkantoren hun integriteitsrisico’s beter te managen?
'Trustkantoren zijn "poortwachters". De toezichthouder, De Nederlandse Bank, ziet graag dat ze er alles aan doen om risico's ten aanzien van integriteit zo klein mogelijk te houden. Als trustkantoren dat niet goed doen, kan dat gevolgen hebben. DNB kan sancties opleggen. Daarnaast wil een trustkantoor niet betrokken zijn bij (vermoedens van) fraude, witwassen of corruptie. Publiciteit op dit gebied is zeer schadelijk, zowel voor het trustkantoor, als voor de branche, zie bijvoorbeeld de Panama Papers.'

Wat zijn de drie belangrijkste stappen die trustkantoren moeten nemen inzake het managen van integriteitsrisico’s?
'De drie belangrijkste stappen zijn: 1. Opzetten van een goed systeem voor Systematische Integriteitsrisicoanalyse; 2. Creëren van bewustheid en verantwoordelijk bij zowel 'the first line of defense' (dat zijn de trustofficers) als de 'second line of defense', dat zijn de compliance officers ten aanzien van de poortwachtersfunctie en de : 'risk appetite' van de organisatie. 3. Investeren in training en opleiding van de betrokkenen door de gehele organisatie.