• Startdatum:
  • 1 november 2023
  • Cursusduur:
  • 8 dagen
  • Rechtsgebied:
  • Algemeen, Bestuurs(proces)recht, Criminologie, Straf(proces)recht
  • Soort:
  • Leerlijn
  • Accreditaties
  • NOVA:
  • 48

Over de opleiding
Tijdens deze specialisatieopleiding leert u alles over terrorisme en contraterrorisme. Het begrip terrorisme wordt ontvouwen: wat maakt dat een ‘mass shooting’ niet als een terreurdaad wordt ervaren, maar een individuele aanslag met een ideologisch motief wel als een ernstige terreurdaad wordt beschouwd? Dit zullen we langs de historische ontwikkelingen uiteenzetten. Daardoor zijn de deelnemers in staat om een terroristische daad in juridische en politieke termen te kunnen herkennen. Terrorisme zal worden geïntroduceerd als een politieke strijdmethode. De terreurdaden worden aanvankelijk als een politieke strategie ingezet in de strijd tegen de politieke vijand, maar niet zelden verandert het terrorisme als strategie in een ultiem doel: terreur als instrument en als doel.

Deze opleiding wordt gegeven vanuit een brede context vanuit minstens drie perspectieven: de ideologische grondslag van het hedendaagse internationale terrorisme, de geopolitieke context – met inbegrip van internationale betrekkingen – en de juridische aspecten van de strijd tegen het terrorisme. Verschillende internationale en nationale dilemma’s komen aan bod. Denk hierbij aan mensenrechten versus veiligheid, strafrecht versus inlichtingenwerk, Realpolitik versus mensenrechten, politiek of religie versus secularisme. Ook zal aandacht worden besteed aan de maatschappelijke dilemma’s rondom terrorismebestrijding in een multiculturele samenleving

In de verschillende weken wordt de ideologie van het hedendaagse internationale terrorisme besproken. Dit gebeurt in uiteenlopende maar samenhangende kaders: de ideologie als zodanig, de verspreiding daarvan in Europa, de kwetsbaarheid of ontvankelijkheid van sommige mensen voor deze ideologie en de gevolgen daarvan. We zullen ons dus in verschillende weken focussen op het fenomeen islamisme en de ontwikkeling daarvan in de moderne tijd. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het salafisme – een ideologie die ook in Nederland aanhang vindt. Dit stelt de deelnemers in staat om een onderscheid te kunnen maken tussen de gewone religieuze uitingen en de staatsgevaarlijke of strafbare uitingen dan wel handelingen.

De strijd tegen het terrorisme wordt vanuit het Europees en een vergelijkend perspectief behandeld. Daarbij worden verschillende specifieke gevallen en de manier waarop de democratische staten hun terrorisme aanpak hebben ingericht, besproken. Hierbij wordt kritisch gekeken naar de effectiviteit van inlichtingen en de bestuurlijke en justitiële aanpak van het terrorisme.

Het hedendaagse terrorisme raakt fundamentele elementen van onze samenleving. Daarom zullen we niet alleen de strafrechtelijke aanpak maar ook de bestuurlijke aanpak diepgaand beschouwen. Het wettelijke systeem en de rechterlijke uitspraken zijn daarbij onmisbaar. Ook voorbeelden uit andere landen zullen aan de orde komen. Tevens zullen we aandacht besteden aan de Europese aanpak: inlichtingen en politiesamenwerking in Europa. Operationele aspecten zoals het onderscheid tussen inlichtingenwerk en opsporing zullen een prominente rol innemen in dit geheel.

Onze multiculturele samenleving is zeer kwetsbaar voor radicalisering en islamisme. Dit kan tot ongewenste maatschappelijke reacties leiden. Daarom komen thema’s zoals migratie en integratie veelvuldig aan de orde. De invloed van terrorisme op de werking van grondrechten staat hierbij centraal. Terrorisme kan zorgen voor botsing tussen grondrechten, zoals tussen de vrijheid van meningsuiting en het gelijkheidsbeginsel. Tevens komen hier diverse voorbeelden van radicalisering en deradicalisering aan de orde.
De kracht en bijzonderheid van deze leergang in Leiden liggen besloten in een unieke combinatie van expertise op drie gebieden: inlichtingenwerk, recht (in het bijzonder strafrecht), en de ideologie van het aan geopolitiek gerelateerd terrorisme, in dit geval de politieke islam.

Het leereffect is er niet alleen tijdens de onderwijsuren. Elke week zal er met de gehele groep na afloop van de cursusdag worden gedineerd bij een restaurant, waardoor de deelnemers elkaar goed leren kennen. Het is erg interessant om met mensen in verschillende functies van gedachten te kunnen wisselen. Dit informeel leren biedt een bevorderende aanvulling op het leerrendement.

De leergang is zeer interdisciplinair van aard en richt zich op deelnemers vanuit lokale overheden (zoals veiligheidsfunctionarissen), ministeries, advocatuur, inlichtingendiensten, marechaussee en politie, banken en verzekeraars.

Prof. Ellian en oud-deelnemer mr. Van der Bruggen vertellen u in deze video meer over de opleiding.

Hoofddocent(en)
prof. dr. A. Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap & wetenschappelijk directeur Instituut voor Metajuridica, Universiteit Leiden.

Leerdoelen
Na het volgen van deze leergang kan de deelnemer:

  • Begrijpen wat terrorisme is en waarom het wordt ingezet;
  • De ideologische aspecten van het hedendaagse internationale terrorisme begrijpen;
  • Internationale complexiteiten bij de aanpak van terrorisme herkennen;
  • Begrijpen wat inlichtingenwerk inhoudt, waartoe het dient, en wat de juridische grondslag daarvan is;
  • De rol van de NCTV bij contraterrorisme begrijpen;
  • Beargumenteerd keuzes maken in dilemma’s met betrekking tot inlichtingenwerk;
  • De juridische aspecten van contraterrorisme herkennen;
  • De ontwrichtende kracht van terrorisme op verschillende aspecten van de samenleving herkennen.             
     

Doelgroep
De leergang richt zich op advocaten, rechters, officieren van justitie, juristen, ambtenaren, militairen, diplomaten, politiefunctionarissen, medewerkers contraterrorisme, extremisme en radicalisering (CTER), analisten, inlichtingenfunctionarissen, veiligheidsfunctionarissen, gemeenteambtenaren en bedrijfsleven, juristen en compliance officers werkzaam bij banken en verzekeraars.

Alle overige geïnteresseerden, die verdieping wensen om beter signalen te onderkennen op het gebied van inlichtingenwerk, ideologie en recht omtrent hedendaagse internationaal terrorisme, zijn uiteraard van harte welkom om zich in te schrijven voor de leergang. Door de interdisciplinaire aard van de opleiding kunnen cursisten in verschillende functies gedachten met elkaar uitwisselen. Dit versterkt het leereffect van de leergang.

Toetsing, NOvA-punten en huiswerkopdrachten
De leergang zal worden afgesloten met het schrijven van een paper over een of meerdere onderwerp(en) die tijdens de leergang aan bod zijn gekomen. Afsluitend wordt dit document tijdens een mondeling examen besproken en wordt een cijfer toegekend. Bij goed gevolg is de deelnemer geslaagd voor de opleiding.

De leergang kent géén verplichte huiswerkopdrachten. Hierdoor is de opleiding uitstekend te combineren met een drukke praktijk.

Deadline inleveren paper: woensdag 10 januari 2024
Mondelingen examens: in de week van 29 januari 2024

De leergang is geaccrediteerd met 40 opleidingspunten van de NOvA ('PO-punten').

Heeft u nog vragen?
Wij beantwoorden ze graag.

Per mail: pao@law.leidenuniv.nl
Telefonisch: 071-5278666
Alle contactgegevens

Zie ook: paoleiden.nl/veelgestelde-vragen
 

Bijeenkomst 1 – Recht en politiek: terrorisme en radicalisering
Woensdag 1 november 2023

Sprekers:

  • mr. Ard van der Steur, oud-minister van Justitie en Veiligheid;
  • prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden.

Deze week zal worden besproken wat terrorisme precies inhoudt. Terrorisme zal worden geïntroduceerd als een politieke strijdmethode. De terreurdaden worden aanvankelijk als een politieke strategie ingezet in de strijd tegen de politieke vijand, maar niet zelden verandert het terrorisme als strategie in een ultiem doel: terreur als instrument én als doel. Tijdens deze bijeenkomst zal de nadruk liggen op het terrorisme in de twintigste eeuw. In dit verband zal het onderscheid tussen het klassieke terrorisme en het hedendaagse, oftewel catastrofale, terrorisme worden toegelicht. De begrippen ‘revolutie’ en ‘opstand’ zullen centraal staan en er zal ook aandacht worden besteed aan de zogeheten ‘partizanenoorlog’ in relatie tot terrorisme.

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: Opening door prof. dr. Joanne van der Leun                              
14.30 uur: Gastcollege mr. Ard van der Steur
15.30 uur: Pauze
15.45 uur: Introductie en college prof. dr. Afshin Ellian
                   (twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20:30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 2 – Ideologie van aan geopolitiek gerelateerd terrorisme. Een historisch overzicht van de politieke islam: over de sharia en islamitische staatsvorming
Woensdag 8 november 2023

Sprekers:

  • Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden
  • Dick Berlijn, voormalig Commandant der Strijdkrachten

Deze week zal de historische vorming van de politieke islam worden besproken. Er zal een overzicht worden gegeven van de belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van de islam, waarbij in het bijzonder het wordingsproces van de islam onder de loep zal worden genomen. We zullen ons focussen op de verschillende verschijningsvormen van de politieke islam. Daarnaast zullen de sharia en islamitische staatsvorming worden toegelicht.

Dick Berlijn zal tijdens deze bijeenkomst aandacht besteden aan militaire interventies en geopolitieke vraagstukken omtrent de strijd tegen het terrorisme. Tevens zal hij reflecteren op Nederlandse missies in verschillende gebieden. In het bijzonder zal er aandacht worden besteed aan de missie in Uruzgan.

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: Gastcollege Dick Berlijn
15.00 uur: Pauze
15.15 uur: Vervolg gastcollege Dick Berlijn  
16.00 uur: College prof. dr. Afshin. Ellian
                   (drie keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 3 – Terrorisme en internationale betrekkingen: oorlog tegen non-statelijke actoren
Woensdag 15 november 2023

Spreker:

  • prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden.

In zijn werk onderscheidt emeritus hoogleraar Bassam Tibi de politieke islam in institutioneel islamisme en jihadisme. Deze week worden deze beide vormen besproken en toegelicht. We focussen ons op de ideologie van het islamisme in de moderne tijd. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het salafisme – een ideologie die ook in Nederland aanhang vindt. Daarnaast zal het sjiitische revolutionaire denken van Khomeini aan de orde komen.

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
                   (drie keer onderbroken door 15 minuten pauze)                                                          
20.30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 4 – Introductie Inlichtingen
Woensdag 22 november 2023

Sprekers:

  • Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden;
  • Bart Collard MSc, buitenpromovendus Universiteit Leiden;
  • nader bekend te maken gastspreker

Deze week zal een algemene introductie op inlichtingenwerk in relatie tot het voorkomen en bestrijden van terrorisme worden gegeven. Wat zijn inlichtingen? Hoe worden ze verzameld en hoe wordt er vervolgens mee omgegaan (de zogenaamde inlichtingencyclus)?

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: Opening college door prof. dr. Afshin Ellian
14.30 uur: Gastcollege door Bart Collard MSc
15.30 uur: Pauze
15.45 uur: Gastcollege nader bekend te maken
17.15 uur: Pauze
17.30 uur: College prof. dr. A. Ellian
18.30 uur: Pauze
19.00 uur: Gastcollege door Bart Collard MSc
20.30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 5 – Inlichtingen in de praktijk
Woensdag 29 november 2023

Sprekers:

  • Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden;
  • Bart Collard MSc, buitenpromovendus Universiteit Leiden.

Gedurende een workshop ondervindt de cursist actuele dilemma’s van inlichtingenwerk in de praktijk. Er wordt ingegaan op hoe inlichtingenmedewerkers moeten balanceren tussen mensenrechten (waaronder privacy) en hun veiligheidstaak. De student zal worden geprikkeld om daarover na te denken. De student dient vervolgens zelf keuzes te maken in dergelijke situaties aan de hand van een fictieve casus die opgelost moet worden. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan het fenomeen van contra-inlichtingen.   

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: Opening college door prof. dr. Afshin Ellian
14.30 uur: Gastcollege nader bekend te maken
16.15 uur: Pauze
16.30 uur: Kritische dialoog over het thema onder leiding van prof. dr. Afshin Ellian                                                                
18.00 uur. Pauze
18.30 uur: Workshop door Bart Collard MSc
20.30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 6 – Juridische kaders rond terrorismebestrijding: nationale en internationale wetgeving
Woensdag 6 december 2023

Sprekers:

  • Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden;
  • Jason Walters.

Terrorismebestrijding is sinds de aanslagen van 11 september 2001 een belangrijk thema geworden. In dit kader is zowel op nationaal als internationaal niveau wetgeving tot stand gekomen. We zullen de wetgeving zelf, maar ook de totstandkoming en de uitwerking hiervan, in de praktijk bespreken. We focussen ons hierbij niet alleen op het nationale recht, maar ook op internationale en Europese wetgeving. Hierbij zal ook de internationale samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding worden behandeld.

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
15.00 uur: Pauze
15.15 uur: College prof. dr. Afshin Ellian 
16.00 uur: Gastcollege Jason Walters
17.00 uur: Pauze
17.15 uur: Vervolg gastcollege Jason Walters
18.00 uur: Pauze
18.30 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
20.30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 7 – Strafrecht in de praktijk: jurisprudentie en strafrechtelijke vervolging van terreurverdachten
Woensdag 13 december 2023

Sprekers:

  • prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden;
  • mr. Bart den Hartigh, antiterrorisme-Officier van Justitie.

Deze week zullen een aantal rechterlijke uitspraken omtrent terrorisme worden besproken. Hierdoor zal duidelijk worden hoe de wetgeving rondom terrorisme in Nederland wordt toegepast in concrete gevallen. Uitspraken onder andere in de zaken Hofstadgroep, Piranha, Context zullen hiervoor ter illustratie dienen.

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
15.15 uur: Pauze
16.00 uur: College mr. Bart den Hartigh
18.00 uur: Pauze
18.30 uur: College prof. dr. Afshin Ellian
20.30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 8 – Multiculturele samenleving: de brede maatschappelijke, inlichtingen- en bestuursrechtelijke aanpak van het terrorisme
Maandag 18 december 2023

Sprekers:

  • mr. Pieter-Jaap Aalbersberg, de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid;
  • prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden.

De totstandkoming van een dreigingsbeeld staat hier centraal. Deze week wordt uitvoerig aandacht besteed aan de rol van NCTV in de strijd tegen het terrorisme en de laatste stand van zaken over de veiligheidsvraagstukken. Tevens zal worden ingegaan op de ontwrichtende kracht van het terrorisme op verschillende aspecten van de samenleving. 

In deze week worden verschillende thema’s besproken zoals het desastreuze effect van het terrorisme op de multiculturele samenleving en de ontwrichtende aspecten daarvan voor de interculturele en interetnische verhoudingen in een democratische samenleving.

Programma:
13.30 uur: Inloop met koffie en thee
14.00 uur: College mr. Pieter-Jaap Aalbersberg
15.15 uur: Pauze
15.30 uur: College prof. dr. Afshin Ellian (twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
18.30 uur: Een mini symposium
20.30 uur: Diner restaurant Prentenkabinet

Dhr. Afshin Ellian Juridisch PAO Leiden
Cursusleider
prof. dr. A. Ellian
...
P.J. Aalbersberg - Docent bij Juridisch PAO Leiden
Docent
P.J. Aalbersberg
...
berlijn docent bij pao leiden
Docent
mr. D.L. Berlijn
...
Docent
B.J. Collard MSc
...
Dhr. Afshin Ellian Juridisch PAO Leiden
Docent
prof. dr. A. Ellian
...
prof. dr. C.J.C.F. Fijnaut pao leiden
Docent
prof. dr. C.J.C.F. Fijnaut
...
Sterrewacht in de zomer
Docent
mr. drs. B. den Hartigh
...
Joanne van der Leun docent JPAO Leiden
Docent
prof. dr. J.P. van der Leun (1)
...
steur docent bij pao leiden
Docent
mr. G.A. van der Steur
...
Sterrewacht in de zomer
Docent
J. Walters
...


Leiden

€ 3.750,- (vrij van btw) inclusief digitaal cursusmateriaal

Fulltime leden van de Rechterlijke macht en medewerkers van Openbaar Ministerie krijgen 50% korting. Voor meer informatie over deze korting kunt u een e-mail sturen naar Juridisch PAO Leiden: pao@law.leidenuniv.nl