• Startdatum:
  • 16 februari 2022
  • Cursusduur:
  • 8 dagen
  • Rechtsgebied:
  • Algemeen, Bestuurs(proces)recht, Criminologie, Straf(proces)recht
  • Soort:
  • Leerlijn
  • Accreditaties
  • NOVA:
  • 48

Tijdens deze specialisatieopleiding leer je alles over terrorisme en contraterrorisme. Het begrip terrorisme wordt ontvouwen: wat maakt dat een ‘mass shooting’ niet als een terreurdaad wordt ervaren, maar een individuele aanslag met een ideologisch motief wel als een ernstige terreurdaad wordt beschouwd? Dit zullen we langs de historische ontwikkelingen uiteenzetten. Daardoor zijn de deelnemers in staat om een terroristische daad in juridische en politieke termen te kunnen herkennen. Terrorisme zal worden geïntroduceerd als een politieke strijdmethode. De terreurdaden worden aanvankelijk als een politieke strategie ingezet in de strijd tegen de politieke vijand, maar niet zelden verandert het terrorisme als strategie in een ultiem doel: terreur als instrument en als doel. Deze opleiding wordt gegeven vanuit een brede context vanuit minstens drie perspectieven: de ideologische grondslag van het hedendaagse internationale terrorisme, de geopolitieke context waarbinnen dat terrorisme plaatsvindt – met inbegrip van internationale betrekkingen – en de juridische aspecten van de strijd tegen het terrorisme. Verschillende internationale en nationale dilemma’s zoals de mensenrechten versus veiligheid, strafrecht versus inlichtingenwerk, Realpolitik versus mensenrechten politiek of religie versus secularisme, worden behandeld. Ook zal aandacht worden besteed aan de maatschappelijke dilemma’s rondom terrorismebestrijding in een multiculturele samenleving.

 

Aanleiding voor de leergang Terrorisme en contraterrorisme

Deze opleiding richt zich op de geopolitieke dimensie van hedendaags terrorisme, wat zich primair uit in terrorisme vanuit de politieke islam. Zowel statelijke als non-statelijke actoren opereren in verschillende landen en continenten, met als doel de politieke islam te verspreiden. Dat gebeurt niet slechts in Noord-Afrika of het Midden-Oosten, maar ook in Afrika en Europa. Inlichtingenwerk speelt een centrale rol bij het tegengaan van dergelijke operaties. Daarom zal in deze leergang worden behandeld wat inlichtingenwerk inhoudt. Daarbij zal nader worden ingegaan op het wettelijke kader rondom het verzamelen van, en werken met, inlichtingen.

In de voorbije maanden werden talloze terroristische aanslagen gepleegd in verschillende landen. Ook Europa wordt in toenemende mate geconfronteerd met een terroristische dreiging vanuit geopolitiek perspectief. De internationale terroristische dreiging na de val van het kalifaat is een centraal thema in deze leergang. De ideologie van dit terrorisme, de verschijningsvorm ervan, het mondiale aspect ervan en de juridische strijd tegen het terrorisme in Nederland worden behandeld tijdens deze opleiding. De Universiteit Leiden beschikt over juridische en criminologische expertise, expertise over betrekkingen (ook het internationaal recht), ideologie van de politieke islam en inlichtingenwerk.

In deze leergang zal, onder leiding van prof. dr. Afshin Ellian, aan de hand van 8 bijeenkomsten (van elk 6 uur) de vraag worden beantwoord wat de ideologische grondslag van het hedendaagse uit geopolitiek voorkomende terrorisme is, en welke rol het recht en inlichtingenwerk kunnen spelen in de voorkoming en bestrijding ervan.

De leergang zal worden afgesloten met het schrijven van een paper over een onderwerp of meerdere onderwerpen die tijdens de leergang aan bod zijn gekomen. Tot slot ontvangt u een diploma en certificaat tijdens de diploma-uitreiking en als afsluiter eindigen we natuurlijk met een feestelijke borrel!

 

Over de specialisatieopleiding Terrorisme en contraterrorisme

In de verschillende weken wordt de ideologie van het hedendaagse internationale terrorisme besproken. Dit gebeurt in uiteenlopende maar samenhangende kaders: de ideologie als zodanig, de verspreiding daarvan in Europa en kwetsbaarheid of ontvankelijkheid van sommige mensen voor deze ideologie en de gevolgen daarvan. We zullen ons dus in verschillende weken focussen op het fenomeen islamisme en de ontwikkeling daarvan in de moderne tijd. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het salafisme – een ideologie die ook in Nederland aanhang vindt. Dit stelt de deelnemers in staat om een onderscheid te kunnen maken tussen de gewone religieuze uitingen en de staatsgevaarlijke, of strafbare uitingen dan wel handelingen.

De strijd tegen het terrorisme zullen we vanuit het Europese en een vergelijkend perspectief behandelen. Daarbij gaan we verschillende specifieke gevallen bespreken en de manier waarop de democratische staten hun terrorisme aanpak hebben ingericht. We zullen kritisch kijken naar de effectiviteit van inlichtingen, bestuurlijke en justitiële aanpak van het terrorisme.

Het hedendaagse terrorisme raakt fundamentele elementen van onze samenleving. Daarom zullen we niet alleen de strafrechtelijke aanpak maar ook de bestuurlijke aanpak diepgaand beschouwen. Het wettelijke systeem en de rechterlijke uitspraken zijn daarbij onmisbaar. Ook voorbeelden uit andere landen zullen aan de orde komen. Tevens zullen we aandacht besteden aan de Europese aanpak: inlichtingen en politiesamenwerking in Europa. Operationele aspecten zoals het onderscheid tussen inlichtingenwerk en opsporing zullen een prominente rol innemen in dit geheel.

Onze multiculturele samenleving is zeer kwetsbaar voor radicalisering en islamisme. Dit kan tot ongewenste maatschappelijke reacties leiden. Daarbij komen de thema’s zoals migratie en integratie veelvuldig aan de orde. De invloed van terrorisme op de werking van grondrechten staat daarbij centraal. Terrorisme kan zorgen voor botsing tussen grondrechten, zoals bijvoorbeeld tussen vrijheid van meningsuiting en het gelijkheidsbeginsel. Tevens komen hier diverse voorbeelden van radicalisering en deradicalisering aan de orde.

De kracht en bijzonderheid van deze leergang in Leiden liggen besloten in een unieke combinatie van expertise op drie gebieden: inlichtingenwerk, recht (in het bijzonder strafrecht), en de ideologie van aan geopolitiek gerelateerd terrorisme, in dit geval de politieke islam.

Het leereffect is er niet alleen tijdens de onderwijsuren. Elke week zal er met de gehele groep na afloop van de cursusdag worden gedineerd bij onder meer restaurant Het Prentenkabinet of restaurant De Klok, waardoor de deelnemers elkaar goed leren kennen en is het erg interessant om met mensen in verschillende functies van gedachten te kunnen wisselen. Dit informeel leren biedt een bevorderende aanvulling op het leerrendement.

De leergang is zeer interdisciplinair van aard en richt zich op deelnemers vanuit lokale overheden (zoals veiligheidsfunctionarissen), ministeries, advocatuur, inlichtingendiensten, marechaussee en politie, banken en verzekeraars.

 

Docenten

De Universiteit Leiden beschikt over juridische (ook op het gebied van internationaal recht), criminologische expertise, en expertise met betrekking tot de ideologie van het islamisme. Het docententeam van de leergang Terrorisme, contraterrorisme, een brede aanpak: ideologie, recht en inlichtingen bestaat uit zeer ervaren gastsprekers. Denk aan:

  • mr. Ard van der Steur, oud-minister van Justitie en Veiligheid 

  • mr. P.J. Aalbersberg, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

  • mr. drs. B. Den Hartigh, Landelijk Officier van Justitie 

  • mr. D.L. Berlijn, Oud-commandant der Strijdkrachten

  • prof. dr. mr. Cyrille Fijnaut.

Houd er rekening mee dat de samenstelling van het docententeam nog kan veranderen.

 

Hoofddocent

prof. dr. A. Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap Universiteit Leiden, Wetenschappelijk Directeur Instituut voor Metajuridica

 

Doelgroep leergang

De leergang richt zich op advocaten, rechters, officieren van justitie, juristen, ambtenaren, militairen, diplomaten, politiefunctionarissen, medewerkers contraterrorisme, extremisme en radicalisering (CTER), analisten, inlichtingenfunctionarissen, veiligheidsfunctionarissen, gemeenteambtenaren en bedrijfsleven, juristen en compliance officers werkzaam bij banken en verzekeraars. Alle overige geïnteresseerden, die verdieping wensen om beter signalen te onderkennen op het gebied van inlichtingenwerk, ideologie en recht omtrent hedendaagse internationaal terrorisme, zijn uiteraard van harte welkom om zich in te schrijven voor de leergang. Door de interdisciplinaire aard van de opleiding kunnen cursisten in verschillende functies gedachten met elkaar uitwisselen. Dit versterkt het leereffect van de leergang.

 

Leerdoelen:

  • Begrijpen wat terrorisme is en waarom het wordt ingezet;

  • Begrijpen van de ideologische aspecten van het hedendaagse internationale terrorisme;

  • Herkennen van internationale complexiteiten bij de aanpak van terrorisme;

  • Begrijpen wat inlichtingenwerk inhoudt, waartoe het dient, en wat de juridische grondslag daartoe is;

  • Begrijpen van de rol van de NCTV bij contraterrorisme;

  • In staat zijn om beargumenteerd keuzes te maken omtrent dilemma’s met betrekking tot inlichtingenwerk;

  • Herkennen van de juridisch aspecten van contraterrorisme;

  • Herkennen van de ontwrichtende kracht van terrorisme op verschillende aspecten van de samenleving.

Deze en meerdere aspecten zullen we gedurende acht bijeenkomsten intensief behandelen. 

 

Review - Prof. Ellian en oud-deelnemer mr. Wilma van der Bruggen vertellen u in deze video meer over de opleiding.

 

Toetsing

De leergang wordt afgesloten met het schrijven van een paper over één of meerdere onderwerpen die tijdens de leergang aan bod zijn gekomen. Afsluitend wordt dit document middels een mondeling examen besproken en wordt een cijfer toegekend. Bij goed gevolg is de cursist geslaagd voor de leergang.

 

Aantal cursisten en wachtlijstbeleid
Om het interactieve karakter te waarborgen kunnen maximaal 25 cursisten deelnemen. Wij adviseren u daarom tijdig aan te melden.

 

Heeft u nog vragen?

Stel ze gerust!
E-mail: pao@law.leidenuniv.nl
Telefoon: 071-5278666

 

Bijeenkomst 1 – Juridische kaders rond terrorismebestrijding: nationale en internationale wetgeving. Woensdag 16 februari 2022

Sprekers:
Prof. dr. Cyrille Fijnaut, Emeritus hoogleraar Tilburg Law School, Department of Criminal Law, Universiteit Tilburg

Prof. dr. Cyrille Fijnaut zal het terrorisme vanuit een vergelijkend Europees perspectief benaderen. Hij zal ingaan op de totstandkoming en samenwerking tussen bijzondere eenheden die in de strijd tegen het terrorisme en de georganiseerde misdaad onmisbaar zijn. De vorming van de Nationale Politie zal daarbij in het bijzonder worden geanalyseerd.

Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Deze week zullen een aantal rechterlijke uitspraken omtrent terrorisme worden besproken. Hierdoor zal duidelijk worden hoe de wetgeving rondom terrorisme in Nederland wordt toegepast in concrete gevallen. Uitspraken in de zaken Hofstadgroep, Piranha, Context en Orem zullen hiervoor ter illustratie dienen.

Programma:
13.30 uur:         Inloop met koffie en thee
14.00 uur:         Opening door prof. dr. Joanne van der Leun                              
14.30 uur:         Gastcollege mr. Prof. dr. Cyrille Fijnaut
15.30 uur:         Pauze
15.45 uur:         Introductie en college prof. dr. Afshin Ellian
(twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20:30 uur:         Diner restaurant Prentenkabinet


Bijeenkomst 2 – Ideologie van aan geopolitiek gerelateerd terrorisme. Een historisch overzicht van de politieke islam: over de sharia en islamitische staatsvorming
Woensdag 23 februari 2022

Spreker:
Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Deze week zal de historische vorming van de politieke islam worden besproken. Er zal een overzicht worden gegeven van de belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis van de islam, waarbij in het bijzonder het wordingsproces van de islam onder de loep zal worden genomen. We zullen ons focussen op de verschillende verschijningsvormen van de politieke islam. Daarnaast zullen de sharia en islamitische staatsvorming worden toegelicht.

Programma:
13.30 uur:         Inloop met koffie en thee
14.00 uur:         College prof. dr. Afshin. Ellian
(drie keer onderbroken door 15 minuten pauze)
20.30 uur:         Diner restaurant De Klok

Bijeenkomst 3 – Terrorisme en internationale betrekkingen: oorlog tegen non-statelijke actoren
Woensdag 2 maart 2022

Sprekers:
Mr. Dick Berlijn, voormalig Commandant der Strijdkrachten

Dick Berlijn zal tijdens deze bijeenkomst aandacht besteden aan militaire interventies en geopolitieke vraagstukken omtrent de strijd tegen het terrorisme. Tevens zal hij reflecteren op Nederlandse missies in verschillende gebieden. In het bijzonder zal er aandacht worden besteed aan de missie in Uruzgan.

Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

In zijn werk onderscheidt emeritus hoogleraar Bassam Tibi de politieke islam in institutioneel islamisme en jihadisme. Deze week worden deze beide vormen besproken en toegelicht. We focussen ons op de ideologie van het islamisme in de moderne tijd. Hierbij zal specifiek worden gekeken naar het salafisme – een ideologie die ook in Nederland aanhang vindt. Daarnaast zal het sjiitische revolutionaire denken van Khomeini aan de orde komen.

Programma:
14.00 uur:         Gastcollege mr. Dick Berlijn  
15.00 uur:         Pauze
15.15 uur:         College prof. dr. Afshin Ellian
16.00 uur:          Pauze
16.15 uur:          College prof. dr. Afshin Ellian (onderbroken door 15 minuten pauze)                                                          
20.30 uur:         Diner Prentenkabinet

Bijeenkomst 4 – Introductie Inlichtingen
Woensdag 9 maart 2022

Sprekers:
Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Bart Collard MSc, buitenpromovendus Universiteit Leiden

Deze week zal een algemene introductie op inlichtingenwerk in relatie tot het voorkomen en bestrijden van terrorisme worden gegeven. Wat zijn inlichtingen? Hoe worden ze verzameld en hoe wordt er vervolgens mee omgegaan (de zogenaamde inlichtingencyclus)?

Prof. dr. Boaz Ganor, Founder & Executive Director, International Institute for Counter-Terrorism (ICT), Ronald Lauder Chair for Counter-Terrorism, Interdisciplinary Center (IDC), Herzliya, Israel

Terrorisme-expert prof. dr. Boaz Ganor zal tijdens zijn gastcollege spreken over het nut van het creëren van een internationale definitie van terrorisme. Ganor zal de voor- en nadelen daarvan bespreken. Tevens zal hij ingaan op het, door middel van inlichtingenwerk, bestrijden van terroristische organisaties door invloed uit te oefenen op hun middelen en capaciteiten. Ganor zal daarbij wijzen op de complexiteiten rondom dit werk en de praktische en morele dilemma’s die dit met zich meebrengt.

Programma:
14.00 uur:         Opening college door prof. dr. Afshin Ellian
14.30 uur          Gastcollege door Bart Collard MSc
15.30 uur:         Pauze
15.45 uur:         Gastcollege prof. dr. Boaz Ganor
17.15 uur          Pauze
17.30 uur:         College prof. dr. A. Ellian
18.30 uur.         Pauze
19.00 uur          Gastcollege door Bart Collard MSc
20.30 uur:         Diner Prentenkabinet

 

Bijeenkomst 5 – Inlichtingen in de praktijk
Woensdag 16 maart 2022

Sprekers:
Daniel Reisner (Col. Res. Adv.), former Head of the International Law Department in the Israel Defence Forces Military Advocate General’s Corps.

Daniel Reisner is jarenlang juridisch adviseur geweest omtrent militaire operaties in Israël. Reisner zal spreken over dilemma’s rondom inlichtingenwerk. Daarbij zal hij onder andere ingaan op het spanningsveld tussen het verzamelen van inlichtingen en de daaropvolgende operatie enerzijds, en de inbreuk op mensenrechten anderzijds. Reisner zal daarbij ingaan op criteria om te bepalen welke inlichtingenhandelingen – of handelingen bij de daarop volgende operatie – maatschappelijk en juridisch acceptabel zijn, en welke niet. Daarbij zal specifiek aandacht worden besteed aan proportionaliteit en subsidiariteit.

Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Bart Collard MSc, buitenpromovendus Universiteit Leiden

Gedurende een workshop ondervindt de cursist actuele dilemma’s van inlichtingenwerk in de praktijk. Er wordt ingegaan op hoe inlichtingenmedewerkers moeten balanceren tussen mensenrechten (waaronder privacy) en hun veiligheidstaak. De student zal worden geprikkeld om daarover na te denken. De student dient vervolgens zelf keuzes te maken in dergelijke situaties aan de hand van een fictieve casus die opgelost moet worden. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan het fenomeen van contra-inlichtingen.   

Programma:
14.00 uur:         Opening college door prof. dr. Afshin Ellian
14.30 uur:         Gastcollege Daniel Reisner (Col. Res. Adv.)
16.15 uur           Pauze
16.30 uur:         Kritische dialoog over het thema onder leiding van prof. dr. Afshin Ellian                                                                
18.00 uur.          Pauze
18.30 uur           Workshop door Bart Collard MSc
20.30 uur:         Diner Prentenkabinet


Bijeenkomst 6 – Recht en politiek: terrorisme en radicalisering
Woensdag 23 maart 2022

Sprekers:

Mr. Ard van der Steur, oud-minister van Justitie en Veiligheid

Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Jason Walters

Deze week zal worden besproken wat terrorisme precies inhoudt. Terrorisme zal worden geïntroduceerd als een politieke strijdmethode. De terreurdaden worden aanvankelijk als een politieke strategie ingezet in de strijd tegen de politieke vijand, maar niet zelden verandert het terrorisme als strategie in een ultiem doel: terreur als instrument én als doel. Tijdens deze bijeenkomst zal de nadruk liggen op het terrorisme in de twintigste eeuw. In dit verband zal het onderscheid tussen het klassieke terrorisme en het hedendaagse, oftewel catastrofale, terrorisme worden toegelicht. De begrippen ‘revolutie’ en ‘opstand’ zullen centraal staan en er zal ook aandacht worden besteed aan de zogeheten ‘partizanenoorlog’ in relatie tot terrorisme.

Programma:
13.30 uur:          Inloop met koffie en thee
14.00 uur:          College Mr. Ard van der Steur
15.00 uur:          Pauze
15.15 uur:          College prof. dr. Afshin Ellian (één keer onderbroken door 15 minuten pauze)
16.15 uur:          Pauze
16.30 uur:          Gastcollege Jason Walters
17.30 uur:          Pauze
18.00 uur           Gastcollege prof. dr. Afshin Ellian
20.30 uur:          Diner Prentenkabinet

Bijeenkomst 7 – Strafrecht in de praktijk: jurisprudentie en strafrechtelijke vervolging van terreurverdachten
Woensdag 30 maart 2022

Sprekers:
Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

Mr. Bart den Hartigh, antiterrorisme-Officier van Justitie

Terrorismebestrijding is sinds de aanslagen van 11 september 2001 een belangrijk thema geworden. In dit kader is zowel op nationaal als internationaal niveau wetgeving tot stand gekomen. We zullen de wetgeving zelf, maar ook de totstandkoming en de uitwerking hiervan, in de praktijk bespreken. We focussen ons hierbij niet alleen op het nationale recht, maar ook op internationale en Europese wetgeving. Hierbij zal ook de internationale samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding worden behandeld.

Programma:
13.30 uur:         Inloop met koffie en thee
14.00 uur:         College prof. dr. Afshin Ellian
15.15 uur:         Pauze
15.30 uur:         College mr. Bart den Hartigh
17.15 uur:         Pauze                                                          
17.30 uur:         Discussie
18.00 uur:         Pauze
18.30 uur:         College prof. dr. Afshin Ellian
20.30 uur:         Diner restaurant De Klok

Bijeenkomst 8 – Multiculturele samenleving: de brede maatschappelijke, inlichtingen- en bestuursrechtelijke aanpak van het terrorisme
Woensdag 6 april 2022

Sprekers:
Mr. Pieter-Jaap Aalbersberg, de Nationale Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

De totstandkoming van een dreigingsbeeld staat hier centraal. Deze week wordt uitvoerig aandacht besteed aan de rol van NCTV in de strijd tegen het terrorisme en de laatste stand van zaken over de veiligheidsvraagstukken. Tevens zal worden ingegaan op de ontwrichtende kracht van het terrorisme op verschillende aspecten van de samenleving. 

Prof. dr. Afshin Ellian, hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap aan de Universiteit Leiden

In deze week worden verschillende thema’s besproken zoals het desastreuse effect van het terrorisme op de multiculturele samenleving en de ontwrichtende aspecten daarvan voor de interculturele en interetnische verhoudingen in een democratische samenleving.

Programma:
13.30 uur:         Inloop met koffie en thee
14.00 uur:         College mr. Pieter-Jaap Aalbersberg
15.15 uur:         Pauze
15.30 uur:         College prof. dr. Afshin Ellian (twee keer onderbroken door 15 minuten pauze)
18.30 uur:         Een mini symposium
20.30 uur:         Diner Prentenkabinet

Dhr. Afshin Ellian Juridisch PAO Leiden
Cursusleider
prof. dr. A. Ellian
...
P.J. Aalbersberg - Docent bij Juridisch PAO Leiden
Docent
P.J. Aalbersberg
...
berlijn docent bij pao leiden
Docent
mr. D.L. Berlijn
...
Docent
B.J. Collard MSc
...
Dhr. Afshin Ellian Juridisch PAO Leiden
Docent
prof. dr. A. Ellian
...
prof. dr. C.J.C.F. Fijnaut pao leiden
Docent
prof. dr. C.J.C.F. Fijnaut
...
Docent
Prof. B. Ganor
...
Sterrewacht in de zomer
Docent
mr. drs. B. den Hartigh
...
Docent
mr. D. Reisner
...
steur docent bij pao leiden
Docent
mr. G.A. van der Steur
...
Sterrewacht in de zomer
Docent
J. Walters
...
Oude Sterrewacht

Sterrenwachtlaan 11, 2311 GW LEIDEN


€ 3.750,- (vrij van btw) inclusief digitaal cursusmateriaal

Fulltime leden van de rechterlijke macht en openbaar ministerie kunnen genieten van een korting bij aanmelding per 2 deelnemers, voor beide deelnemers geldt het bedrag van € 1.875,-. Voor meer informatie over deze korting kunt u een e-mail sturen naar Juridisch PAO Leiden: pao@law.leidenuniv.nl.